druppel, zandloper, driesprong...

Te groot blijft het. Ooit dacht ik dat het niet mogelijk was. Toch is het een blijvend verschijnsel. De wil om door te gaan is er, maar de wens om wat er was nog even te kunnen behouden, is minstens zo sterk. Wat overblijft is een plek of een gewaarwording die niet vervullend is, niet naar tevredenheid beleefd wordt. Nu niet, misschien nooit meer. Toen wist ik niet dat ik het ooit zou moeten missen en dus wist ik toen niet, hoezeer ik zou mogen koesteren wat er was. Toen ik het eenmaal wel wist, dat het misschien ooit niet meer zou kunnen, werd het koesteren als een druppel die zich niet laat vast houden tussen je vingers. Als een zandloper die duidelijk maakt dat er een eindigheid zit aan de tijd die je samen rest. Je weet niet precies hoe snel de zandloper leeg loopt, alleen dat het proces in gang is gezet.
Tegelijk is het niet meer of minder dan wat bij het leven hoort, lief hebben, afscheid nemen, door gaan met wat je hebt mee gemaakt, los laten. Al hebben we ooit gedacht dat het niet zo is.
Onderstaand schilderij is daar een voorbeeld van. Het bijschrift bij de expositie is ongeveer dit: 'Soldaat op de driesprong' en op de grafsteen staat: 'wie hier verder gaat, zal de dood vinden.' Het klinkt dan wel als heel dapper om door te gaan, onbevreesd en moedig de strijd aan gaan met wat zeker zal leiden tot de dood. Maar werkelijk, als hij niet verder gaat, zal hij dan blijven leven? Alsof de dood meer realiteit geeft wanneer die aangekondigd wordt of zelfs maar een keuze. Hoe goed je bewapening is, maakt voor de grafsteen niet uit. Het is niet meer dan een boodschap die voor iedereen geldt, de driesprong kan immers overal gevonden worden, maar zelden zo duidelijk en expliciet getoond.


Het schilderij is een onderdeel van de expositie: Peredvizhniki: Russisch Realisme rond Repin 1870-1900 in het Drents Museum.