De laatste weken waren de berichten al minder. Zowel minder vaak als minder goed. Vanochtend stond ik op met haar in gedachten: hoe zou het met Emma zijn?
Een blik op fb en ja, ik weet genoeg, vannacht werd er weer een ster geboren. Een jaar geleden bericht dat ze niet meer beter zou worden, levend op hoop en hopend op een wonder. Veel te jong, natuurlijk, weer veel te jong met de leeftijd van 5 jaar. Emma, zij laat ook een grote broer achter, grote broer Lars. Hij was de brandweer op M2 en dat kon Mirthe wel waarderen, hoewel het niet haar Lars was. Dan vroeg ze altijd waar haar Lars was. Meestal was die dan niet ver weg of net onderweg om haar te bezoeken.
Ik zit niet snel met woorden verlegen, maar in deze situaties zit ik ook stil te wezen. En dan kom ik op het gedicht dat ik schreef vlak na Mirthe's sterven:
Wat...?
Wat zeg je tegen een moeder die haar dochtertje verliest?
Er zijn geen passende woorden
Voor dit ondraaglijke verdriet
Wat zeg je tegen een vader die zijn dochtertje verliest?
Er zijn geen passende daden
Voor dit onmetelijke verdriet
Wat zeg je tegen een broer die zijn zusje verliest
Er zijn geen troostende gebaren
Voor dit ontastbare verdriet
Wat zeg je tegen een meisje dat de aarde verlaat?
Die haar ladder heeft klaar gezet
Om naar de sterren te gaan
'Straal, prachtige Ster, Straal, Wijds en Ver'
Ik voelde de onmacht van de omgeving en wist dat ze niet konden verwoorden wat ze wel voelden. Want niets dekt te lading, van het medeleven en van de draagkracht die ze je willen geven. Niets. Het kan namelijk niet één kant op gaan. Er is een wisselwerking nodig en die wisselwerking is totaal anders in rouw, dan in elke manier van omgang die je daarvoor met elkaar hebt gehad.
Dat geeft niet, er komt een manier te voorschijn waarop je elkaar toch weer raken kan, helpen kan. Daarvoor mag de onmacht die er eerst is best even gezien en gevoeld worden door de omgeving. Dan heeft de rouwende de tijd om weer te komen tot contact, om zich te beseffen dat zijzelf hard moet werken om een beetje contact te krijgen. En het aan te kunnen, want ook dat vergt hard werken, dat in contact staan met je omgeving.
donderdag 17 maart 2016
dinsdag 15 maart 2016
gewoon een dagje
Ik zit in de tuin, zon op mijn gezicht. De lente is in aantocht. Eindelijk en toch zo ineens. En wat voel ik? Verdriet en gemis. Eindelijk lente en ik voel me rot.
Ik hoor voet stappen. De schuttingdeur gaat open. Ik denk dat het een vriendin is. Ze zou nog langs komen. De vrouw die nu bij de achterdeur staat, vraagt aan Lars of ik er ben. Het punt is, dat ik haar niet ken. Wel ken ik inmiddels wat ze in haar hand heeft. Een plastic tas. Ik weet wat daar in zit. Snel veeg ik over mijn gezicht en loop naar haar toe.
Ze geeft me de tas, terwijl ze zegt dat ze dit voor me heeft verzamelt. Kan ik daar wat mee? Jazeker! Ik ben daar blij mee. Ze is blij met mijn reactie. Ze kijkt me aan en zegt: ik heb zelf kanker. Ach...wat voor soort (alsof ik wat met het antwoord kan...) borst, zegt ze. Ik wil nog meer vragen, maar voor ik het weet is ze weer weg. Met nog een dank je wel, roep ik haar na.
Ik ruim de vaatwasser in. De deurbel gaat. Lars doet de deur open en ik loop achter hem naar de voordeur. Het aangekondigde bezoek is er. Vreemd genoeg zie ik nu ook die plastic tas. Wederom ken ik deze vrouw niet, al is haar bezoek dis gepland. Dat ook zij een plastic tas heeft, voor mij, doet mij vermoeden dat ze haar huiswerk heeft gedaan. Dit beaamt ze, ze heeft de site bekeken, maar ook hebben we elkaar eerder gezien, al heb ik daar geen beeld bij.
Het is een goede binnenkomer, zo'n plastic tas. De toon is gezet voor een goed gesprek. De koffie loopt, de papieren en procedure wordt door gesproken. De koffie in geschonken, de opname gestart, de woorden vloeien. Weer een bijdrage aan verbetering van de zorg.
Ik heb afgesproken. De deur zit op slot. Snel het nummer googlen, bellen, contact en de deur wordt geopend. Een hartelijk welkom, handen geschut, een kop koffie aangeboden. Een praatje, een vraag, een hartelijk ja, zonder plastic tas, maar met dozen vol in het vooruitzicht, wordt de stroom vergroot.
Zo ziet het er momenteel voor me uit. Onverwacht komt er geregeld een tas kaarsen naar me toe. Soms wordt ik gewezen op kansen voor structurele aanvoer, dit maal bij een restaurant hier in de buurt. Hun verbruik is groot en daar ben ik natuurlijk blij mee.
Ook degene die onderzoek doet naar de nagesprekken die er na overlijden, worden gevoerd met de betrokken hulpverleners, denkt aan kaarsresten. Hoe mooi is dat?
Even later lees ik online het dagblad. Een foto springt eruit, van weer een dappere strijder, die de strijd gaat verliezen en al bijna verloren had, zo lees ik in het artikel. Pff. Met de kerstmaaltijd zat ik aan dezelfde tafel met hem, wetende in welke spanning de familie op dat moment leefde. Voor de vakantie hoorde ik het slechte nieuws en nu... Het raakt me, natuurlijk. Nu snap ik hoe het voelt aan de zijlijn.
Ik hoor voet stappen. De schuttingdeur gaat open. Ik denk dat het een vriendin is. Ze zou nog langs komen. De vrouw die nu bij de achterdeur staat, vraagt aan Lars of ik er ben. Het punt is, dat ik haar niet ken. Wel ken ik inmiddels wat ze in haar hand heeft. Een plastic tas. Ik weet wat daar in zit. Snel veeg ik over mijn gezicht en loop naar haar toe.
Ze geeft me de tas, terwijl ze zegt dat ze dit voor me heeft verzamelt. Kan ik daar wat mee? Jazeker! Ik ben daar blij mee. Ze is blij met mijn reactie. Ze kijkt me aan en zegt: ik heb zelf kanker. Ach...wat voor soort (alsof ik wat met het antwoord kan...) borst, zegt ze. Ik wil nog meer vragen, maar voor ik het weet is ze weer weg. Met nog een dank je wel, roep ik haar na.
Ik ruim de vaatwasser in. De deurbel gaat. Lars doet de deur open en ik loop achter hem naar de voordeur. Het aangekondigde bezoek is er. Vreemd genoeg zie ik nu ook die plastic tas. Wederom ken ik deze vrouw niet, al is haar bezoek dis gepland. Dat ook zij een plastic tas heeft, voor mij, doet mij vermoeden dat ze haar huiswerk heeft gedaan. Dit beaamt ze, ze heeft de site bekeken, maar ook hebben we elkaar eerder gezien, al heb ik daar geen beeld bij.
Het is een goede binnenkomer, zo'n plastic tas. De toon is gezet voor een goed gesprek. De koffie loopt, de papieren en procedure wordt door gesproken. De koffie in geschonken, de opname gestart, de woorden vloeien. Weer een bijdrage aan verbetering van de zorg.
Ik heb afgesproken. De deur zit op slot. Snel het nummer googlen, bellen, contact en de deur wordt geopend. Een hartelijk welkom, handen geschut, een kop koffie aangeboden. Een praatje, een vraag, een hartelijk ja, zonder plastic tas, maar met dozen vol in het vooruitzicht, wordt de stroom vergroot.
Zo ziet het er momenteel voor me uit. Onverwacht komt er geregeld een tas kaarsen naar me toe. Soms wordt ik gewezen op kansen voor structurele aanvoer, dit maal bij een restaurant hier in de buurt. Hun verbruik is groot en daar ben ik natuurlijk blij mee.
Ook degene die onderzoek doet naar de nagesprekken die er na overlijden, worden gevoerd met de betrokken hulpverleners, denkt aan kaarsresten. Hoe mooi is dat?
Even later lees ik online het dagblad. Een foto springt eruit, van weer een dappere strijder, die de strijd gaat verliezen en al bijna verloren had, zo lees ik in het artikel. Pff. Met de kerstmaaltijd zat ik aan dezelfde tafel met hem, wetende in welke spanning de familie op dat moment leefde. Voor de vakantie hoorde ik het slechte nieuws en nu... Het raakt me, natuurlijk. Nu snap ik hoe het voelt aan de zijlijn.
zaterdag 12 maart 2016
huls of inhoud
Inhoud of huls.
Een glas die het water vast houd
De huls is handig, de inhoud lest je dorst.
Een boek met een verhaal
De pagina's zijn handig, de inhoud neem je mee op reizen waar je fysiek niet bent geweest.
De mal van de kaars
De mal geeft de vorm, maar het is de kaars die zal stralen
Zo is het toch ook met het uiterlijk van iemand,
is het niet de persoon waar het om gaat?
Is het niet dat de huls deze persoon aan je zichtbaar maakt
En dat je zo contact kan maken om de bezieling van de persoon te ontdekken?
En is het dan ook niet zo, dat het gaat om de bezieling, die je raakt, die je je herinnert, wanneer de levende lijve van deze persoon al uit je leven is verdwenen. Het zij door een natuurlijke scheiding, een verhuizing, een nieuwe baan of door de dood. Dat maakt geen verschil, de bezieling blijft je bij, de inhoud van deze huls die jij kent onder een naam. Die naam is verbonden aan de emotie die de bezieling bij je oproept. Is het dan niet ontzettend mooi om je eigen bezieling te laten stralen, zodat anderen zich daar aan kunnen oprichten, zich aan kunnen voeden en zich aan kunnen vast houden, zelfs al ben je niet in levende lijve in de buurt om hen te steunen.
Dat is maar goed ook, we hebben hoogstwaarschijnlijk allemaal mensen die ons die steun geven, ook al zijn ze er niet in de levende lijve bij. Zelfs al hebben we hen niet eens in levende lijve ontmoet. Denk maar aan Nelson Mandela en Moeder Theresa. Wie heeft hen de hand geschud en toch raken hun bezieling ons, wanneer we denken aan wat zij hebben uitgeleefd.
Een huls is makkelijk te vervangen, dat is het ene poppetje voor het andere neer zetten. De ene persoon door de ander vervangen, als of het om lopende band werk gaat, waar iedereen hetzelfde moet doen. Maar wanneer het om inhoud gaat, is dat op geen enkele manier uitwisbaar of vervangbaar. Dat is wat blijft, tot ver voorbij de dag van vandaag en morgen. Bezieling geeft inhoud, die langer blijft dan onze huls, ons lichaam. Wat doe jij om je bezieling te tonen?
Ik doe dat o.a. met de kaarsen, een grote dit keer:
Een glas die het water vast houd
De huls is handig, de inhoud lest je dorst.
Een boek met een verhaal
De pagina's zijn handig, de inhoud neem je mee op reizen waar je fysiek niet bent geweest.
De mal van de kaars
De mal geeft de vorm, maar het is de kaars die zal stralen
Zo is het toch ook met het uiterlijk van iemand,
is het niet de persoon waar het om gaat?
Is het niet dat de huls deze persoon aan je zichtbaar maakt
En dat je zo contact kan maken om de bezieling van de persoon te ontdekken?
En is het dan ook niet zo, dat het gaat om de bezieling, die je raakt, die je je herinnert, wanneer de levende lijve van deze persoon al uit je leven is verdwenen. Het zij door een natuurlijke scheiding, een verhuizing, een nieuwe baan of door de dood. Dat maakt geen verschil, de bezieling blijft je bij, de inhoud van deze huls die jij kent onder een naam. Die naam is verbonden aan de emotie die de bezieling bij je oproept. Is het dan niet ontzettend mooi om je eigen bezieling te laten stralen, zodat anderen zich daar aan kunnen oprichten, zich aan kunnen voeden en zich aan kunnen vast houden, zelfs al ben je niet in levende lijve in de buurt om hen te steunen.
Dat is maar goed ook, we hebben hoogstwaarschijnlijk allemaal mensen die ons die steun geven, ook al zijn ze er niet in de levende lijve bij. Zelfs al hebben we hen niet eens in levende lijve ontmoet. Denk maar aan Nelson Mandela en Moeder Theresa. Wie heeft hen de hand geschud en toch raken hun bezieling ons, wanneer we denken aan wat zij hebben uitgeleefd.
Een huls is makkelijk te vervangen, dat is het ene poppetje voor het andere neer zetten. De ene persoon door de ander vervangen, als of het om lopende band werk gaat, waar iedereen hetzelfde moet doen. Maar wanneer het om inhoud gaat, is dat op geen enkele manier uitwisbaar of vervangbaar. Dat is wat blijft, tot ver voorbij de dag van vandaag en morgen. Bezieling geeft inhoud, die langer blijft dan onze huls, ons lichaam. Wat doe jij om je bezieling te tonen?
Ik doe dat o.a. met de kaarsen, een grote dit keer:
vrijdag 11 maart 2016
andermoeders woorden
Gewoon een goed artikel, van een moeder met een gehandicapt kind. Waarin ze gewoon goed vertelt over hoe het leven kan lopen. Zeker hoe het kan voelen, als het leven anders verloopt dan je had gedacht, gehoopt of gedroomd. Zo mooi verwoord, dat ik er niets aan toe te voegen heb:
gehandicapt kind
Natuurlijk raken de woorden mij. Zeker dat ze zegt dat haar kind haar stralende middelpunt is...de woorden die ik ook gebruik.
En dit artikel: overleden kind haalde ik eerder deze week aan, maar geven ook zo mooi weer hoe het voelt, om je kind te missen. Keer op keer, wanneer je langs de leedlat wordt gelegd, die schijnbaar bestaat, volgens de omgeving. Het ergste is dat ik er zelf waarschijnlijk aan mee doe of heb gedaan. Alleen maar om de onmacht te verzachten van mij als toeschouwer van andermans verdriet, dat ik niet kan verhelpen of weg poetsen. Maar niemand kan zeggen wat erger is, je kan alleen zeggen dat je denkt dat het zo is, maar of de toehoorder daar werkelijk mee is getroost, valt nog te bezien.
Ook voor verdriet geld, dat het niet vervangbaar is, net als liefde, kan je niet de één voor de ander vervangen. Waarom zou je dan je kind kunnen vervangen met een nieuw kind? Waarom denken mensen dat het een troost is of een vervanging is, als je 'nieuwe' kinderen krijgt. Alsof dat de meetlat is voor het opnieuw op pakken van het leven. Maar ik geloof niet dat het zo simpel is of gesteld zou mogen worden. Was het maar waar.
Zoals deze moeder mooi beschrijft, is er geen houdbaarheidsdatum aan verdriet en is het zeker niet zo, dat je er beter mee kan om gaan, naarmate de tijd verstrijkt. Was het leven maar zo lineair en voorspelbaar, maar dan zou het ook erg saai zijn. Er is meer dynamiek dan je soms lijkt aan te kunnen en toch blijf je ademhalen en zet je de ene voet voor de ander: er is beweging, er is leven, anders dan voorheen, maar het is er wel.
gehandicapt kind
Natuurlijk raken de woorden mij. Zeker dat ze zegt dat haar kind haar stralende middelpunt is...de woorden die ik ook gebruik.
En dit artikel: overleden kind haalde ik eerder deze week aan, maar geven ook zo mooi weer hoe het voelt, om je kind te missen. Keer op keer, wanneer je langs de leedlat wordt gelegd, die schijnbaar bestaat, volgens de omgeving. Het ergste is dat ik er zelf waarschijnlijk aan mee doe of heb gedaan. Alleen maar om de onmacht te verzachten van mij als toeschouwer van andermans verdriet, dat ik niet kan verhelpen of weg poetsen. Maar niemand kan zeggen wat erger is, je kan alleen zeggen dat je denkt dat het zo is, maar of de toehoorder daar werkelijk mee is getroost, valt nog te bezien.
Ook voor verdriet geld, dat het niet vervangbaar is, net als liefde, kan je niet de één voor de ander vervangen. Waarom zou je dan je kind kunnen vervangen met een nieuw kind? Waarom denken mensen dat het een troost is of een vervanging is, als je 'nieuwe' kinderen krijgt. Alsof dat de meetlat is voor het opnieuw op pakken van het leven. Maar ik geloof niet dat het zo simpel is of gesteld zou mogen worden. Was het maar waar.
Zoals deze moeder mooi beschrijft, is er geen houdbaarheidsdatum aan verdriet en is het zeker niet zo, dat je er beter mee kan om gaan, naarmate de tijd verstrijkt. Was het leven maar zo lineair en voorspelbaar, maar dan zou het ook erg saai zijn. Er is meer dynamiek dan je soms lijkt aan te kunnen en toch blijf je ademhalen en zet je de ene voet voor de ander: er is beweging, er is leven, anders dan voorheen, maar het is er wel.
maandag 7 maart 2016
doodziek versus chronisch ziek
Er wordt een ode gebracht, op fb kom ik het tegen. Een ode voor alle moeders van een doodziek kind. Dat is mooi. Dat is fijn, om waardering te krijgen. Want de ode wordt gebracht door iemand met gezonde kinderen, die gezond kunnen zeuren, gezond kunnen ruzie maken, gezond een time out kunnen krijgen voor hun gezonde gedrag. Deze moeder ziet hoe rijk ze is met haar gezonde gezin. Dat is fijn. Dat het verhaal van een moeder die voor haar doodzieke kind zorgt, de dankbaarheid voor het gezonde leven omhoog brengt. Echt, heel mooi.
Maar wat nou, als het een moeder betreft van een chronisch ziek kind? Ik ken moeders van chronisch zieke kinderen, ernstig, levensbedreigend, maar wel chronisch. Dat is een andere categorie, dan 'gewoon' doodziek, zoals 'gewone' kanker.
Toen Mirthe even niet ziek was, maar gewoon gehandicapt na haar behandeling, veranderde de reacties. De houding werd meer van: mooi dat ze er nog is en nu kan je weer aan jezelf denken. Hoezo? Hoezo kan ze dan voor zichzelf zorgen, na alles wat ze heeft mee gemaakt. Hoezo kan ze dat op 3 jarige leeftijd? Hoezo kan ik haar los laten, terwijl er nog zoveel zorgen zijn?
Het leven met Mirthe na de behandeling was nooit zorgeloos en zou dat nooit worden. Ze zou in het vervolg in de categorie van de chronisch zieken vallen. Iets dat vervelend genoeg zou zijn, maar daarmee is de houding van de maatschappij niet altijd even vriendelijk en begripvol.
Chronisch ziek is lastig, is voortdurend lastig en zo wordt het veelal behandeld. Menigeen heeft tips en ideeen voor de overbelaste moeder, want de inzinking kan immers nooit ver weg zijn. Of er wordt simpelweg niet geluisterd naar de belevingen van deze moeder, want het is toch altijd het zelfde 'lastige' verhaal. Een goede luisteraar zou de nuances horen, zou horen dat het nooit hetzelfde is, maar altijd nieuwe uitdagingen, door de nieuwe ontwikkelingen op al die verschillende gebieden. Van leeftijd, van ontwikkeling, van zorgstelsel en indicaties, van school, van huisvesting, van begeleiding. Om maar niet te spreken over altijd weer dezelfde uitleg te moeten geven over de gebruiksaanwijzing van je kind. Want het zorgteam is nooit lang hetzelfde en nooit is de overdracht en inwerkperiode zo volledig als je, als moeder, zou willen.
Geloof me, ik heb beide kanten mee gemaakt. Als zorgverlener en als moeder, het is nooit volledig en nooit kan je achteruit hangen omdat het team compleet is, want dan valt er één uit door ziekte of zwangerschap, staan de vakanties voor de deur of is er verschuiving binnen de teams. Altijd moet je allert zijn op de mensen die met jouw kind werken, in welke functie dan ook. Altijd moet je weten wat er speelt en wat je kind daarvan mee krijgt, daardoor leert of last van krijgt. Nee, alle moeders van een chronisch ziek kind hebben een bijzonder gezin en daaruit vloeien bijzondere keuzes, die jij misschien niet begrijpt, dat hoeft ook niet, het is niet jouw kind, het zijn niet jouw zorgen, maar luisteren en steunen kost je niets. Dat is soms het meeste dat je kan geven. Tips en advies zijn te makkelijk om te geven, wat soms de deur doet dicht slaan, omdat het eigenlijk zegt dat je iets anders kan doen, iets meer moet doen om uit de situatie te komen. Maar met een chronisch ziek kind, is dat niet aan de orde. Dat is leren leven met de gevolgen en daarvoor staan. Adviezen, hoe goed bedoeld ook, geven alleen maar meer druk en geen verlichting van de zorgen.
In een ander artikel van een moeder die haar kind heeft verloren, doet zij een oproep om gewoon te luisteren naar wat er gezegd wordt, zonder advies of oordeel. Er is geen meetlat voor leed of lasten. Het mijne is niet erger dan het jouwe, al zou ik het jouwe niet willen mee torsen omdat ik genoeg heb aan het mijne. Ik ken mijn verdriet, ik ken mijn lasten en voel me er vertrouwd mee, laat mij er mee leven, in goede en minder goede momenten. En kan je niet luisteren, doe dan iets, dat is een gratis advies. Maak eten, sop de ramen of doe de boodschappen. Daden zeggen soms meer dan woorden. (dit schrijvende gaat de deurbel: weer een tas vol kaarsresten, de 4de van vandaag. Het zijn allemaal daden, die mij zeggen dat ik vooral door moet gaan met wat ik doe)
Maar wat nou, als het een moeder betreft van een chronisch ziek kind? Ik ken moeders van chronisch zieke kinderen, ernstig, levensbedreigend, maar wel chronisch. Dat is een andere categorie, dan 'gewoon' doodziek, zoals 'gewone' kanker.
Toen Mirthe even niet ziek was, maar gewoon gehandicapt na haar behandeling, veranderde de reacties. De houding werd meer van: mooi dat ze er nog is en nu kan je weer aan jezelf denken. Hoezo? Hoezo kan ze dan voor zichzelf zorgen, na alles wat ze heeft mee gemaakt. Hoezo kan ze dat op 3 jarige leeftijd? Hoezo kan ik haar los laten, terwijl er nog zoveel zorgen zijn?
Het leven met Mirthe na de behandeling was nooit zorgeloos en zou dat nooit worden. Ze zou in het vervolg in de categorie van de chronisch zieken vallen. Iets dat vervelend genoeg zou zijn, maar daarmee is de houding van de maatschappij niet altijd even vriendelijk en begripvol.
Chronisch ziek is lastig, is voortdurend lastig en zo wordt het veelal behandeld. Menigeen heeft tips en ideeen voor de overbelaste moeder, want de inzinking kan immers nooit ver weg zijn. Of er wordt simpelweg niet geluisterd naar de belevingen van deze moeder, want het is toch altijd het zelfde 'lastige' verhaal. Een goede luisteraar zou de nuances horen, zou horen dat het nooit hetzelfde is, maar altijd nieuwe uitdagingen, door de nieuwe ontwikkelingen op al die verschillende gebieden. Van leeftijd, van ontwikkeling, van zorgstelsel en indicaties, van school, van huisvesting, van begeleiding. Om maar niet te spreken over altijd weer dezelfde uitleg te moeten geven over de gebruiksaanwijzing van je kind. Want het zorgteam is nooit lang hetzelfde en nooit is de overdracht en inwerkperiode zo volledig als je, als moeder, zou willen.
Geloof me, ik heb beide kanten mee gemaakt. Als zorgverlener en als moeder, het is nooit volledig en nooit kan je achteruit hangen omdat het team compleet is, want dan valt er één uit door ziekte of zwangerschap, staan de vakanties voor de deur of is er verschuiving binnen de teams. Altijd moet je allert zijn op de mensen die met jouw kind werken, in welke functie dan ook. Altijd moet je weten wat er speelt en wat je kind daarvan mee krijgt, daardoor leert of last van krijgt. Nee, alle moeders van een chronisch ziek kind hebben een bijzonder gezin en daaruit vloeien bijzondere keuzes, die jij misschien niet begrijpt, dat hoeft ook niet, het is niet jouw kind, het zijn niet jouw zorgen, maar luisteren en steunen kost je niets. Dat is soms het meeste dat je kan geven. Tips en advies zijn te makkelijk om te geven, wat soms de deur doet dicht slaan, omdat het eigenlijk zegt dat je iets anders kan doen, iets meer moet doen om uit de situatie te komen. Maar met een chronisch ziek kind, is dat niet aan de orde. Dat is leren leven met de gevolgen en daarvoor staan. Adviezen, hoe goed bedoeld ook, geven alleen maar meer druk en geen verlichting van de zorgen.
In een ander artikel van een moeder die haar kind heeft verloren, doet zij een oproep om gewoon te luisteren naar wat er gezegd wordt, zonder advies of oordeel. Er is geen meetlat voor leed of lasten. Het mijne is niet erger dan het jouwe, al zou ik het jouwe niet willen mee torsen omdat ik genoeg heb aan het mijne. Ik ken mijn verdriet, ik ken mijn lasten en voel me er vertrouwd mee, laat mij er mee leven, in goede en minder goede momenten. En kan je niet luisteren, doe dan iets, dat is een gratis advies. Maak eten, sop de ramen of doe de boodschappen. Daden zeggen soms meer dan woorden. (dit schrijvende gaat de deurbel: weer een tas vol kaarsresten, de 4de van vandaag. Het zijn allemaal daden, die mij zeggen dat ik vooral door moet gaan met wat ik doe)
16 jaar geleden
Vorig jaar stond ik stil bij deze dag, net als de afgelopen 16 jaar. En had ik gister nog iets over die cijfers te zeggen, toch gebruik ze vandaag weer.
Want...
16 jaar geleden, was het jij die de aarde verliet.
16 jaar geleden dat jij je laatste adem uitblies.
16 jaar waarin we hard aan onze relatie werkten
want die is sterk verbeterd, sinds jij het leven verliet
De 16 jaar ervoor waren niet om over naar huis te schrijven
hobbels en obstakels die we niet konden overwinnen
afscheid nam ik al maanden voor deze dag, 16 jaar geleden
Toch kon ik het niet geloven
Toch wilde ik je leven eren
Toch wilde ik je mijn vader noemen
Op geheel eigen wijze
Vanaf een eigen gekozen plek
Namen wij afscheid van jou, pap
De enige manier die paste bij ons leven 'samen'
Je hebt het goed
Je bent trots
En jij viert het leven met Mirthe in de buurt
Een beetje jaloers dat jullie elkaar hebben
Toch weet ik dat het maar 'even' is
Voor ik daar kan zijn, waar jullie zijn
Want...
16 jaar geleden, was het jij die de aarde verliet.
16 jaar geleden dat jij je laatste adem uitblies.
16 jaar waarin we hard aan onze relatie werkten
want die is sterk verbeterd, sinds jij het leven verliet
De 16 jaar ervoor waren niet om over naar huis te schrijven
hobbels en obstakels die we niet konden overwinnen
afscheid nam ik al maanden voor deze dag, 16 jaar geleden
Toch kon ik het niet geloven
Toch wilde ik je leven eren
Toch wilde ik je mijn vader noemen
Op geheel eigen wijze
Vanaf een eigen gekozen plek
Namen wij afscheid van jou, pap
De enige manier die paste bij ons leven 'samen'
Je hebt het goed
Je bent trots
En jij viert het leven met Mirthe in de buurt
Een beetje jaloers dat jullie elkaar hebben
Toch weet ik dat het maar 'even' is
Voor ik daar kan zijn, waar jullie zijn
zondag 6 maart 2016
cijfers
Cijfers, cijfers, cijfers. Veel van ons leven wordt uitgedrukt in de paar tekens, waarbij de combinatie de beoordeling geeft van ons leven. Op school kregen we cijfers die gekoppeld werden aan onze prestaties. We leerden er al vroeg waarde te hechten aan deze cijfers, want het zei iets over wat we kunnen. En niet alleen dat, vooral ook wat we kunnen ten opzichte van onze leeftijdsgenoten.
Leeftijd, nog zo'n cijfer waar een waarde aan wordt gehecht. Het is geheel aan jezelf hoe je er mee verkiest om te gaan, maar maatschappelijke perspectieven doen er ook wat mee. Leeftijd zegt wat over je levenservaring, over wat je mogelijkerwijs mee gemaakt en doorleeft kan hebben. Hoewel, dat echt niets zegt. Want iemand kan gerust 80 worden zonder enig drama. Terwijl een ander al op kinderleeftijd heeft ervaren hoe het leven in elkaar steekt. En terwijl de 1 de tand des tijds in zijn lijf voelt, wordt de ander fitter en energieker naarmate hij ouder wordt. Leeftijd zegt dus niet alles, alleen hoe het logischerwijs mogelijk is dat de aftakeling te zien is, maar waarom bij de één wel en de ander niet of nauwelijks.
En dan zijn er natuurlijk de cijfers die uitdrukken wat je besteedbaarinkomen is of hoe rijk je bent. Zeggen ze dan, maar ook dat is zo betrekkelijk. Je kan rijk zijn zonder een cent om je kont te krabben en je kan je als een eenzame kluizenaar voelen in de grootste villa van de wereld. Inkomen of wat je op je rekening hebt staan is eigenlijk ook betrekkelijk. Het zegt hooguit wat voor keuzes je kan maken. Of je ze daadwerkelijk maakt conform je inkomen is natuurlijk maar de vraag. Waarom anders zitten er zo veel mensen met torenhoge schulden?
Dan zijn er nog de cijfers die gebaseerd worden op een gemiddelde van iets. Dat gemiddelde kan stijgen of dalen, maar net wanneer je de meting doet. Dat heten wel onderzoeksresultaten. Je hoeft maar ergens naar te zoeken of het is wel onderzocht of moet worden onderzocht, om gedegen cijfers op tafel te leggen. Cijfers die prognoses vertegenwoordigen, die dan wel of niet gaan uitkomen, maar of die prognoses nou kloppen of niet, we zijn er dol op met ons allen. Waarom? vraag ik mij af. Omdat we daarop ook weer kunnen baseren wat het inkomen is, of daarop kunnen plannen dat we nog een keer op vakantie kunnen, of daarop kunnen vast stellen dat een bedrijf levensvatbaar is, of dat we de kans pakken om toch maar een behandeling aan te gaan. Maar van alle gemiddelden en uitzonderingen is het toch moeilijk te zeggen waar jij precies in het plaatje past. Elke keuze komt toch neer op je gevoel, of je het doet of niet. Want cijfers kunnen niet laten zien wat jij wel kan en niet kan, dat is alleen het resultaat van je leven wat dat weerspiegelt.
Hoe vaak ik de telefoon pak om iets te regelen voor mijn bedrijf, of een mail verstuur, zegt misschien iets over mijn drijfkracht. Maar het zegt niets over het resultaat van mijn inspanningen. Je kan net de juiste mensen treffen bij het eerste contact. Je kan ook net de juiste mensen mis lopen, waardoor de beoogde resultaten uit blijven. Kan ik dat omzetten naar prognoses, waarmee ik mezelf iets beloof, wat me misschien niet gaat lukken? Of is het maar gewoon doelstellingen zetten en er niet meer naar kijken? Waar zit de middenweg?
Prognoses en risico bepalingen doen veel met een mensen leven. Het drukt je met de neus op de feiten, maar wanneer weet je nou toch of die feiten op jou van toepassing zijn? Het drukt je met de neus op mogelijkheden, waar je over gaat nadenken, maar wil je dat wel? Want is het dan zo dat je een keuze kan maken? Of is het beter om maar te gaan, navigerend op je gevoel.
Cijfers geven soms een houvast, een richting of je op veilig gebied begeeft of niet. Of je risico's hebt vermeden waar je dat wilde vermijden. Of je gezond bent voor de leeftijd die je nu hebt bereikt, of je conditie op peil is, allemaal cijfers. Of je pensioen toereikend is, of je auto genoeg km heeft gerden, of je .... noem maar op. En cijfers kunnen je een valse schijn van hoop toe zenden, wanneer het gaat om prognoses, waarbij de kans op genezing 75% is. Niemand die zegt aan welke kant van de prognoses je zal zitten en gaat het daarom? of gaat het erom hoe je ermee om gaat? met die onzekerheid, met de het moment dat je wel de regie in handen hebt, dat ene moment dat elk moment voor handen is.
Leeftijd, nog zo'n cijfer waar een waarde aan wordt gehecht. Het is geheel aan jezelf hoe je er mee verkiest om te gaan, maar maatschappelijke perspectieven doen er ook wat mee. Leeftijd zegt wat over je levenservaring, over wat je mogelijkerwijs mee gemaakt en doorleeft kan hebben. Hoewel, dat echt niets zegt. Want iemand kan gerust 80 worden zonder enig drama. Terwijl een ander al op kinderleeftijd heeft ervaren hoe het leven in elkaar steekt. En terwijl de 1 de tand des tijds in zijn lijf voelt, wordt de ander fitter en energieker naarmate hij ouder wordt. Leeftijd zegt dus niet alles, alleen hoe het logischerwijs mogelijk is dat de aftakeling te zien is, maar waarom bij de één wel en de ander niet of nauwelijks.
En dan zijn er natuurlijk de cijfers die uitdrukken wat je besteedbaarinkomen is of hoe rijk je bent. Zeggen ze dan, maar ook dat is zo betrekkelijk. Je kan rijk zijn zonder een cent om je kont te krabben en je kan je als een eenzame kluizenaar voelen in de grootste villa van de wereld. Inkomen of wat je op je rekening hebt staan is eigenlijk ook betrekkelijk. Het zegt hooguit wat voor keuzes je kan maken. Of je ze daadwerkelijk maakt conform je inkomen is natuurlijk maar de vraag. Waarom anders zitten er zo veel mensen met torenhoge schulden?
Dan zijn er nog de cijfers die gebaseerd worden op een gemiddelde van iets. Dat gemiddelde kan stijgen of dalen, maar net wanneer je de meting doet. Dat heten wel onderzoeksresultaten. Je hoeft maar ergens naar te zoeken of het is wel onderzocht of moet worden onderzocht, om gedegen cijfers op tafel te leggen. Cijfers die prognoses vertegenwoordigen, die dan wel of niet gaan uitkomen, maar of die prognoses nou kloppen of niet, we zijn er dol op met ons allen. Waarom? vraag ik mij af. Omdat we daarop ook weer kunnen baseren wat het inkomen is, of daarop kunnen plannen dat we nog een keer op vakantie kunnen, of daarop kunnen vast stellen dat een bedrijf levensvatbaar is, of dat we de kans pakken om toch maar een behandeling aan te gaan. Maar van alle gemiddelden en uitzonderingen is het toch moeilijk te zeggen waar jij precies in het plaatje past. Elke keuze komt toch neer op je gevoel, of je het doet of niet. Want cijfers kunnen niet laten zien wat jij wel kan en niet kan, dat is alleen het resultaat van je leven wat dat weerspiegelt.
Hoe vaak ik de telefoon pak om iets te regelen voor mijn bedrijf, of een mail verstuur, zegt misschien iets over mijn drijfkracht. Maar het zegt niets over het resultaat van mijn inspanningen. Je kan net de juiste mensen treffen bij het eerste contact. Je kan ook net de juiste mensen mis lopen, waardoor de beoogde resultaten uit blijven. Kan ik dat omzetten naar prognoses, waarmee ik mezelf iets beloof, wat me misschien niet gaat lukken? Of is het maar gewoon doelstellingen zetten en er niet meer naar kijken? Waar zit de middenweg?
Prognoses en risico bepalingen doen veel met een mensen leven. Het drukt je met de neus op de feiten, maar wanneer weet je nou toch of die feiten op jou van toepassing zijn? Het drukt je met de neus op mogelijkheden, waar je over gaat nadenken, maar wil je dat wel? Want is het dan zo dat je een keuze kan maken? Of is het beter om maar te gaan, navigerend op je gevoel.
Cijfers geven soms een houvast, een richting of je op veilig gebied begeeft of niet. Of je risico's hebt vermeden waar je dat wilde vermijden. Of je gezond bent voor de leeftijd die je nu hebt bereikt, of je conditie op peil is, allemaal cijfers. Of je pensioen toereikend is, of je auto genoeg km heeft gerden, of je .... noem maar op. En cijfers kunnen je een valse schijn van hoop toe zenden, wanneer het gaat om prognoses, waarbij de kans op genezing 75% is. Niemand die zegt aan welke kant van de prognoses je zal zitten en gaat het daarom? of gaat het erom hoe je ermee om gaat? met die onzekerheid, met de het moment dat je wel de regie in handen hebt, dat ene moment dat elk moment voor handen is.
Abonneren op:
Posts (Atom)